{"id":1369,"date":"2023-01-04T17:21:47","date_gmt":"2023-01-04T16:21:47","guid":{"rendered":"https:\/\/palacgoszcz.twardogora.pl\/?page_id=1369"},"modified":"2023-01-27T12:53:54","modified_gmt":"2023-01-27T11:53:54","slug":"historia","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/palacgoszcz.twardogora.pl\/index.php\/historia\/","title":{"rendered":"Historia"},"content":{"rendered":"\n

\n\t\tHISTORIA\n\t<\/h1>\n\tNazwa miejscowo\u015bci wi\u0105za\u0142a si\u0119 prawdopodobnie ze znanym zajazdem lub karczm\u0105 przyjmuj\u0105c\u0105 go\u015bci i zosta\u0142a p\u00f3\u017aniej fonetycznie zgermanizowana na Gosch\u00fctz.
\nBarokowo – rokokowy pa\u0142ac wzorowany jest na najs\u0142ynniejszych francuskich rezydencjach w Wersalu i Vaux-le-Vicomte. Zosta\u0142 wzniesiony w 1749 r., po po\u017carze pierwszej rezydencji rodu Reichenbach – Gosch\u00fctz.\u00a0\n\t

Goszcz jest wsi\u0105 so\u0142eck\u0105 po\u0142o\u017con\u0105 na p\u00f3\u0142nocno – wschodnim kra\u0144cu woj. dolno\u015bl\u0105skiego, ok. 5 km na p\u00f3\u0142noc od Twardog\u00f3ry, w odleg\u0142o\u015bci ok. 8 km od granicy Parku Krajobrazowego Dolina Baryczy, 50 km na p\u00f3\u0142nocny-wsch\u00f3d od Wroc\u0142awia, przy drodze wojew\u00f3dzkiej nr 439 relacji \u017bmigr\u00f3d (DK5) – Milicz (DK15) – Syc\u00f3w\/Nowy Dw\u00f3r (S8).<\/p>\n\t

Goszcz znaczy \u201eGo\u015bciniec”<\/h2>\n

Pierwsza wzmianka<\/strong> o Goszczu pochodzi z bulli papie\u017ca Hadriana IV z roku 1155. Od XII do ko\u0144ca XV w. dobra goszcza\u0144skie nale\u017ca\u0142y do biskup\u00f3w wroc\u0142awskich, a nast\u0119pnie sta\u0142y si\u0119 dobrami ksi\u0105\u017c\u0119cymi.<\/p>\n

Nazwa miejscowo\u015bci<\/strong> wi\u0105za\u0142a si\u0119 prawdopodobnie ze znanym zajazdem lub karczm\u0105 przyjmuj\u0105c\u0105 go\u015bci i zosta\u0142a p\u00f3\u017aniej fonetycznie zgermanizowana na Gosch\u00fctz. W latach 1604-1605 wie\u015b zasta\u0142a zakupione przez w\u0142a\u015bciciela sycowskiego pa\u0144stwa stanowego Abrahama von Dohn\u0119. W roku 1686 Goszcz (zwany w\u00f3wczas Go\u015bciec) otrzyma\u0142 prawa miejskie i herb. W \u00f3wczesnym miasteczku istnia\u0142y manufaktury cygar i jedwabiu, warsztat karoc, browar, gorzelnia, warsztaty szewc\u00f3w, stolarza, rze\u017abiarza, miedziorytnika czy te\u017c papiernia. W Europie od \u015bredniowiecza do pocz\u0105tku XX wieku papier wytwarzano ze szmat, czyli ze zu\u017cytych ubra\u0144 lnianych, konopnych i p\u00f3\u017aniej bawe\u0142nianych. Szmaty sortowano, pozbawiano w\u0119ze\u0142k\u00f3w, prano, macerowano i rozbijano na mas\u0119 papiernicz\u0105 za pomoc\u0105 st\u0119py m\u0142otowej, w kt\u00f3rej m\u0142oty poruszano ko\u0142em wodnym.<\/p>\n <\/span>Wi\u0119cej o papierze wytwarzanym w Goszczu – pobierz<\/a>\n\t

W roku 1727 miasto sta\u0142o si\u0119 w\u0142asno\u015bci\u0105 Heinricha Leopolda von Reichenbacha, kt\u00f3ry w roku 1744 za\u0142o\u017cy\u0142 goszcza\u0144skie wolne pa\u0144stwo stanowe<\/strong>. Niebawem Goszcz zosta\u0142 siedzib\u0105 ordynacji jego rodu. Ostatni ordynat hrabia Heinrich Raphael musia\u0142 opu\u015bci\u0107 sw\u00f3j maj\u0105tek rodowy w roku 1945, a miejscowo\u015b\u0107 w\u0142\u0105czono do Polski.<\/p>\n

\n\t\tZabytek na skal\u0119 europejsk\u0105\n\t<\/h2>\n\t

Barokowo – rokokowy pa\u0142ac<\/strong> wzorowany jest na najs\u0142ynniejszych francuskich rezydencjach w Wersalu i Vaux-le-Vicomte. Zosta\u0142 wzniesiony w 1749 r., po po\u017carze pierwszej rezydencji rodu Reichenbach-Gosch\u00fctz – przez budowniczego kr\u00f3lewskiego Marcina Frantza, a nast\u0119pnie przebudowany (po kolejnym po\u017carze) w 1774 r. G\u0142\u00f3wne skrzyd\u0142o pa\u0142acowe wzniesione zosta\u0142o w 1749 r., a wszystkie budynki wchodz\u0105ce w sk\u0142ad kompleksu uko\u0144czono przed rokiem 1780. Ostatnia modernizacja mia\u0142a miejsce w latach 1886 – 1888 i prowadzi\u0142 j\u0105 znany architekt wroc\u0142awski Karl Schmidt.<\/p>\n\t

Ca\u0142o\u015b\u0107 zespo\u0142u dworsko – pa\u0142acowego zgrupowano wok\u00f3\u0142 prostok\u0105tnego dziedzi\u0144ca, kt\u00f3rego o\u015b g\u0142\u00f3wn\u0105 stanowi\u0142 budynek pa\u0142acu. Prowadzi\u0142y do niego trzy bramy wjazdowe. W sk\u0142ad zespo\u0142u wchodzi\u0142y ponadto: dwa budynki \u0142\u0105cznikowe, dwie oficyny – dawne domy go\u015bcinne, oficyna mieszkalna, stajnia koni wyjazdowych, mane\u017c, dom ogrodnika, budynek bramny (z prze\u0142omu XVIII\/XIX w.), dwa domy s\u0142u\u017cby pa\u0142acowej (z 1760 r.).<\/p>\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\"historia_05\"\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\"historia_09\"\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\"historia_08\"\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\"historia_07\"\n\t\t\t\t<\/a>\n\t

Ze \u015bwietno\u015bci kompleksu pozosta\u0142y jednak ruiny oraz budynki gospodarcze. Korpus pa\u0142acu sp\u0142on\u0105\u0142 w 1947 roku<\/strong>, jednak do dzi\u015b zachowa\u0142y si\u0119 jego fasady i dekoracyjne kamienne elementy architektoniczne. Zachowana fasada posiada bogat\u0105 rokokow\u0105 ornamentyk\u0119. Szczeg\u00f3lnie bogato zdobiony jest ryzalit \u015brodkowy z attyk\u0105, kartuszem herbowym i a\u017curow\u0105 balustrad\u0105 z czterema rze\u017abami (s\u0105 to wyobra\u017cenia antycznych b\u00f3stw greckich). Pa\u0142ac by\u0142 budynkiem dwukondygnacyjnym, posiada\u0142 piwnice, nakryty by\u0142 dachem mansardowym. Do dzi\u015b zachowa\u0142y si\u0119 elementy okaza\u0142ych pi\u0119tnastomodu\u0142owych fasad.<\/p>\n\t

Odrestaurowane w 2013 r. budynki dawnego mane\u017cu (uje\u017cd\u017calni) i stajni, obecnie mieszcz\u0105 (odpowiednio) sal\u0119 teatraln\u0105 i wielofunkcyjn\u0105 sal\u0119 wystawiennicz\u0105. W sk\u0142ad zespo\u0142u architektonicznego wchodzi r\u00f3wnie\u017c za\u0142o\u017cony przy rezydencji w XIX w. park romantyczno-krajobrazowy<\/strong> o powierzchni 21 hektar\u00f3w. Na przestrzeni wiek\u00f3w park ten dostosowywano do panuj\u0105cej mody. Do kompleksu nale\u017ca\u0142 ponadto ewangelicki ko\u015bci\u00f3\u0142 dworski<\/strong>, kt\u00f3rego budow\u0119 prowadzi\u0142 Johann Bouman, budowniczy kr\u00f3la pruskiego. Pa\u0142ac z ko\u015bcio\u0142em by\u0142 po\u0142\u0105czony budynkiem oran\u017cerii<\/strong> (wybudowanej w 1749 r.) lecz zachowa\u0142y si\u0119 jedynie jego fundamenty.<\/p>\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\"historia_10\"\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\"historia_11\"\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\"historia_12\"\n\t\t\t\t<\/a>\n\tRezydencja jest unikatowym na Dolnym \u015al\u0105sku przyk\u0142adem zastosowania rokokowej ornamentyki w architekturze. Ca\u0142e za\u0142o\u017cenie przypomina\u0142o zespo\u0142y architektoniczno-parkowe w Wersalu i w Wilanowie, a pa\u0142ac w Goszczu w literaturze por\u00f3wnywany jest do Wilanowa i Poczdamu.
\nRze\u017aba Herkulesa<\/strong>, zdobi\u0105ca niegdy\u015b oran\u017ceri\u0119, znajduje si\u0119 przy \u015bcie\u017cce spacerowo – rekreacyjnej wzd\u0142u\u017c Skoryni, nieopodal pa\u0142acu w Twardog\u00f3rze.\n\t

W niewielkiej odleg\u0142o\u015bci od zespo\u0142u pa\u0142acowo – parkowego znajduje si\u0119 zrujnowany cmentarz z zachowanym mauzoleum rodziny von Reichenbach<\/strong>. Grobowiec zosta\u0142 zbudowany w 1826 r. w stylu p\u00f3\u017anego neoklasycyzmu, z portalem neobarokowym. Otoczony jest dawnym cmentarzem ewangelickim, gdzie do dzisiaj zachowa\u0142y si\u0119 nagrobki cz\u0142onk\u00f3w rodu Reichenbach, poleg\u0142ych w wojnach z 1918 roku.<\/p>\n

\n\t\tPowr\u00f3t do \u017cycia\n\t<\/h2>\n\t\n

Ze wzgl\u0119du na wielki zakres i koszt wymaganych prac<\/strong>, wynikaj\u0105cy z charakteru, skali i klasy unikatowego w skali Europy obiektu, jakim jest zesp\u00f3\u0142 pa\u0142acowo-parkowy w Goszczu – znacznie przekraczaj\u0105cych mo\u017cliwo\u015bci bud\u017cetu Gminy Twardog\u00f3ra – samorz\u0105d Gminy Twardog\u00f3ra zmuszony jest realizowa\u0107 proces zabezpieczenia i rewitalizacji obiektu sukcesywnie, na przestrzeni wielu lat, posi\u0142kuj\u0105c si\u0119 mo\u017cliwymi do pozyskania \u015brodkami zewn\u0119trznymi, bez kt\u00f3rych ca\u0142y proces by\u0142by niemo\u017cliwy.<\/p>\n\t

Dotychczas uratowano<\/strong> od zniszczenia i przekazano do u\u017cytku spo\u0142eczno\u015bci fragment skrzyd\u0142a p\u00f3\u0142nocno-zachodniego (dawny mane\u017c i stajnia), a w odrestaurowanych salach: teatralnej (d. mane\u017c) i wystawienniczej (d. stajnia) odbywaj\u0105 si\u0119 koncerty, przedstawienia, warsztaty i wystawy. Wyremontowane pomieszczenia stanowi\u0105 zaplecze do organizacji spotka\u0144 grup historycznych, zaj\u0119\u0107 malarskich i fotograficznych, grup teatralnych i muzycznych. W roku 2018 zrealizowano remont dachu budynku nr 7, w 2019 r. dokonano aran\u017cacji wn\u0119trza zako\u0144czonego etapu prac zwi\u0105zanych z przebudow\u0105 fragmentu skrzyd\u0142a p\u0142n-zach. Na na dziedzi\u0144cu odbywaj\u0105 si\u0119 wydarzenia kulturalne, w tym: festyny i pokazy kina plenerowego oraz iluminacje.<\/p>\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\"historia_14\"\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\"historia_15\"\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\"historia_16\"\n\t\t\t\t<\/a>\n\tW 2021 r. rozpocz\u0119to realizacj\u0119 wielkiego projektu pn. \u201eRestauracja i rewitalizacja zabytkowego pa\u0142acu w Goszczu”<\/strong> w ramach w ramach Programu \u201eKultura”, wsp\u00f3\u0142finansowanego z Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego na lata 2014-2021 i ze \u015brodk\u00f3w Ministerstwa Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu. Projekt ten obejmuje zar\u00f3wno dzia\u0142ania infrastrukturalne, tj. prace remontowo-budowlane, instalacyjne i konserwatorskie, maj\u0105ce na celu zabezpieczenie konstrukcyjne mur\u00f3w korpusu g\u0142\u00f3wnego obiektu w formie trwa\u0142ej ruiny<\/strong>, konserwacja detalu oraz wykonanie rob\u00f3t maj\u0105cych na celu ograniczenie bezpowrotnej destrukcji. Dzi\u0119ki temu mo\u017cliwa b\u0119dzie budowa platformy widokowej, monta\u017c opraw iluminacji zabytku, kamer monitoringu oraz udogodnie\u0144 dla os\u00f3b niepe\u0142nosprawnych. W ruinach pa\u0142acu dost\u0119pny b\u0119dzie mapping, czyli specjalne o\u015bwietlenie dla wybranych element\u00f3w obiektu za pomoc\u0105 \u015bwiat\u0142a projektora, poprzez przygotowan\u0105 wcze\u015bniej animacj\u0119.
\nWn\u0119trza pa\u0142acu zostan\u0105 o\u017cywione<\/strong> za pomoc\u0105 VR czyli wirtualnej rzeczywisto\u015bci, kt\u00f3ra przeniesie nas do dawnego pa\u0142acowego \u017cycia. Przewidzianych zosta\u0142o wiele wydarze\u0144 towarzysz\u0105cych, nawi\u0105zuj\u0105cych do historii tego miejsca i zrzeszaj\u0105cych r\u00f3\u017cne grupy kulturowe, spo\u0142eczne i etniczne.\n\tJeszcze w trakcie realizacji projektu odb\u0119dzie si\u0119 12 wydarze\u0144 kulturalno – edukacyjnych, a po jej zako\u0144czeniu b\u0119dzie mo\u017cna uczestniczy\u0107 w 31 ciekawych wydarzeniach, takich jak: wystawy, pokazy multimedialne, fireshow, koncerty, festiwale, plenery malarskie i fotograficzne, gry terenowe, zaj\u0119cia plastyczne, pokazy gastronomiczne, jarmarki, lekcje muzealne, pokazy rycerskie.
\nWyj\u0105tkowe koncerty, spektakle teatralne, warsztaty dla ca\u0142ych rodzin, wydarzenia cykliczne – wszystko to zosta\u0142o zaplanowane na najbli\u017csze lata. Realizacja samej inwestycji przewidziana jest do ko\u0144ca 2023 r. Warto\u015b\u0107 zadania wyceniono na 10 492 284,43 z\u0142., z czego a\u017c 85% to pozyskane dofinansowanie z funduszy norweskich
\nBogata oferta kulturalno-edukacyjna<\/strong> b\u0119dzie realizowana w partnerstwie z organizacj\u0105 zrzeszaj\u0105c\u0105 wybitnych architekt\u00f3w i ludzi kultury z Oslo, kt\u00f3ra jest partnerem samorz\u0105du w realizacji projektu.
\nRealizacja wszystkich prac stworzy przestrze\u0144 stanowi\u0105c\u0105 centrum \u017cycia kulturalnego i spo\u0142ecznego<\/strong> Gminy Twardog\u00f3ra, a tak\u017ce atrakcyjne miejsce dla turyst\u00f3w, kt\u00f3rzy nie tylko b\u0119d\u0105 mogli zwiedza\u0107 unikatowy zabytkowy pa\u0142ac w Goszczu, ale r\u00f3wnie\u017c uczestniczy\u0107 w lokalnych wydarzeniach kulturalnych i edukacyjnych, zwi\u0105zanych z niezwyk\u0142\u0105 histori\u0105 tego miejsca.\n\t\t\t\t\"zestawienie_znakow\"\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\"historia_17\"\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\"historia_19\"\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\"historia_18\"\n\t\t\t\t<\/a>\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\n
\nHISTORIA Nazwa miejscowo\u015bci wi\u0105za\u0142a si\u0119 prawdopodobnie ze znanym zajazdem lub karczm\u0105 przyjmuj\u0105c\u0105 go\u015bci i zosta\u0142a p\u00f3\u017aniej fonetycznie zgermanizowana na Gosch\u00fctz. Barokowo – rokokowy pa\u0142ac wzorowany jest na najs\u0142ynniejszych francuskich rezydencjach w Wersalu i Vaux-le-Vicomte. Zosta\u0142 wzniesiony w 1749 r., po…\n<\/div>\n
Czytaj dalej “Historia”<\/span>…<\/a><\/div>\n<\/div>\n
Czytaj dalej “Historia”<\/span>…<\/a><\/div>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"pgc_sgb_lightbox_settings":"","footnotes":""},"class_list":["post-1369","page","type-page","status-publish","hentry","entry"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/palacgoszcz.twardogora.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1369","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/palacgoszcz.twardogora.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/palacgoszcz.twardogora.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/palacgoszcz.twardogora.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/palacgoszcz.twardogora.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1369"}],"version-history":[{"count":62,"href":"https:\/\/palacgoszcz.twardogora.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1369\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3013,"href":"https:\/\/palacgoszcz.twardogora.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1369\/revisions\/3013"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/palacgoszcz.twardogora.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1369"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}